Tijdens de visserijweek Workum mag er door de 29 deelnemende schepen alleen gezeild worden. Net als vroeger dus in de tijd dat er nog geen motoren waren. Mocht het echt niet anders kunnen mag uiteraard de motor gebruikt worden, maar dit levert flink strafpunten op voor het klassement. Winnaar van de visserijweek en daarmee de Zilveren Brijlepel is het schip met de hoogste besomming na de aftrek van strafpunten. Daarnaast zijn er ook prijzen voor de meeste ponden vis, de grootste vis, de meeste krabben, de meeste spiering, de meeste pech en meest originele schip.

De deelnemende schepen zijn heel verschillend. Naast grote Zuiderzee botters, Lemster- en Wieringeraken doen er ook veel kleinere Staverse jollen mee. Ook de leeftijd van de bemanning loopt sterk uiteen. Veel oudgedienden die soms al meer dan dertig jaar meedoen, maar gelukkig is  ook veel jeugd enthousiast gemaakt door de Jonge Vissers onder Zeil, dit is een onderdeel van Stichting De Staverse jol. Deze samensmelting van jong en oud in deze week van traditionele visserij mag best uniek genoemd worden.

 

Staand en gaand

Er wordt gevist met staand want of met de kuil. Bij staand want staan de netten verankerd op de bodem. Dit noemt men een passieve visserij. Bij de kuilvisserij wordt een net al zeilend (actief dus) voortgesleept. De vangst bestaat uit snoekbaars, baars, bot, spiering (bij het kuilen), voorn, blei en wolhandkrab. Toevalstreffers zijn snoek, karper, steur en houting. Houting wordt niet verkocht, want dit is een beschermde vissoort die meteen na de vangst wordt teruggezet.

Rusland en Hong Kong

De voorn en blei worden in Workum niet aan het publiek verkocht, want de Nederlander eet dit niet. In Rusland, Oost Europa en Israël zijn ze wel liefhebber van deze vis en wel in gedroogde en gezouten vorm. Als borrelhapje bij de wodka. De Visserij Vereniging Workum verkoopt deze vis aan een groothandel in Woudsend waar de vis bewerkt wordt en daarna geëxporteerd.

Gek genoeg is het product dat het meeste geld oplevert geen vis, maar een schaaldier in de gedaante van een wolhandkrab. Deze krab gaat via een groothandel in Harlingen ook naar het buitenland en dan nog flink ver weg ook. In Azië en vooral de ‘rijke’ steden als Hong Kong en Singapore wordt ruim meer dan 20 euro per kilo betaald voor de grotere wolhandkrab. Zo heeft elk land zijn voorkeur, want in Nederland zijn er beroepsvissers die al jaren in het najaar op deze krab vissen, maar er nog nooit een gegeten hebben.

 

Duurzaam

Vissen onder zeil is duurzaam, maar dat is niet het enige duurzame. Dat geldt ook voor de maaswijdte van de gebruikte netten. Mag normaal met een maaswijdte van 101 mm worden gevist, de VVW heeft gekozen voor een maaswijdte van 120 mm. Hierdoor gaat de kleine vis door de mazen van het net en wordt de grotere vis gevangen. Ook is de minimum maat van bot voor de verkoop in Workum op 26 cm gesteld, terwijl deze volgens de Visserijwet 20 cm is. Zo kan de kleinere bot nog even een jaartje doorgroeien.

En alle vis gaat voor menselijke consumptie (soms dus ver weg), er wordt geen enkele vis verspild. Hopelijk is dit streven naar duurzaamheid en het behouden  van het ambacht van de visserij onder zeil  voor de lezers een stimulans om op woensdag naar de Merk (13.00 uur) en zaterdag naar de havenkom (11.00 uur) te komen om te kijken en te kopen.

Door Menno Smit